De koning zei het duidelijk: “De toekomst wacht niet op achterblijvers”. Hij schonk voldoende aandacht aan de economie voor de toekomst, die wat BKN betreft circulair én inclusief is. Er komen grote uitdagingen op ons land af: van het betaalbaar houden van het sociale stelsel, tot klimaatverandering en grondstoffenonafhankelijkheid. De economie van de toekomst kan volgens de koning niet langer op zich laten wachten. Het is daarom verwonderlijk dat het kabinet keuzes maakt die niet rijmen met wat nú nodig is.

Als Nederland in 2050 circulair wil zijn, moeten we versnellen. Dat lukt niet als de middelen voor de circulaire economie teruglopen van €65 miljoen voor 2027 tot €24 miljoen in 2031. De eerder ingezette dalende trend zet versneld door en hóé deze middelen besteed gaan worden is helaas ook nog onduidelijk. Bij de overheveling van de gelden wordt alles op één grote hoop gegooid, wat op dit moment alleen maar leidt tot een hoop vraagtekens.

Europa als wereldleider circulaire economie is een goede ambitie, maar dat betekent niet dat we moeten wachten op Europees beleid. Nederland heeft de kennis en kunde om voorop te (blijven) lopen, waarom laten we onze nationale ambities varen in plaats van aan de slag te gaan met alle bedrijven en organisaties die wel al willen. Daarnaast typeert de volledige focus op innovatie en technologie het beleid: de menselijke maat die juist centraal moet staan in de circulaire economie lijken we te vergeten.

Op het gebied van sociaal- en arbeidsmarktbeleid en Leven Lang Ontwikkelen (LLO) liggen er gemiste kansen voor de circulaire economie: de kringloopsector moet structureel meer benut worden. Een voorbeeld is het beperkte aantal sectoren waarop wordt ingezet binnen de aangekondigde Talentstrategie van OCW. Wat BKN betreft moet er hierbij juist naar de circulaire economie als kansrijk en maatschappelijk cruciaal gekeken worden. Zo benutten we kansen voor talentontwikkeling, met behulp van passende opleidingen en vergoedingen.

Rondom arbeidsmarktbeleid en sociale zekerheid is er vooral nog veel onduidelijk, of al eerder aangekondigd (denk aan de Banenafspraak) of zelfs uitgesteld. Het kabinet ziet wel af van eerder aangekondigde bezuinigingen. Zo wordt de eerder beoogde afschaffing van de compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid (CRTV) uitgesteld tot 2028 en de inkorting van de WW-duur mogelijk tot nog later.

Het kabinet kondigt hervormingen aan op het sociaal werkgelegenheidsbeleid, zoals binnen het WW-stelsel en re-integratie. De verbrede en versimpelde Banenafspraak en de nieuwe Participatiewet in balans zijn nog steeds in ontwikkeling. Deze regelingen gericht op participatie van mensen met een arbeidsbeperking en ondersteuningsvraag en de begeleiding richting betaald werk, verdienen dan ook snel duidelijkheid. De doelstellingen van de huidige Banenafspraak worden al jaren niet behaald, terwijl er juist veel mogelijkheden en kansen zijn voor deze groep mensen, bij kringlooporganisaties. Daarom roept BKN op: zorg voor écht passende begeleidingsmiddelen voor de sociale werkgevers zoals kringlooporganisaties die participatie wel centraal stellen.

Het kabinet wil zich inzetten voor een soepelere overgang van werk-naar-werk, Leven Lang Ontwikkelen en het verbeteren van de arbeidsdeelname van nieuwkomers. Ook hier liggen er kansen bij kringlooporganisaties. Helaas is de kringloop onvoldoende in beeld bij uitvoeringsinstanties en overheid, terwijl er veel meer mensen aan de slag kunnen. De sector is bij uitstek geschikt om mensen werkfit te maken, zodat ze zich kunnen ontwikkelen en kunnen doorstromen naar betaald werk in- en buiten de sector.

Tot slot de oproep om bij hervormingen van het sociaal- en arbeidsmarktbeleid de stem van de sociale én circulaire ondernemers niet te vergeten. Hier liggen de banen van de toekomst, dus neem hen dan ook mee in de gesprekken.