In een gesprek met Tamara de Graaf en Kristel Logghe blikken we terug op dertien jaar samenwerking tussen BKN en Social Enterprise Lab (SE.Lab). Ze vertellen over de start van de samenwerking, de bereikte mijlpalen en de waarde die de samenwerking geleverd heeft. Een belangrijk onderdeel daarin is de Academie Kringloop Nederland: het project dat de samenwerking een nieuwe wending gaf en heeft geleid tot een hoop nieuwe kansen.

Social Enterprise Lab in het kort

SE.Lab is een coöperatie van professionals die expertise en interesse hebben in dezelfde thema’s. In de basis richten zij zich op een inclusieve samenleving, circulaire economie, impactgericht werken en sociaal ondernemen. Tamara legt uit waarin SE.Lab zich onderscheidt van andere coöperaties: “Waar we als SE.Lab uniek in zijn, is dat we niet alleen zitten op de procesbegeleiding, maar dat we ook bijdragen aan oplossingen die nodig zijn voor vraagstukken. We bieden een complete dienstverlening.”

De kracht van SE.lab zit niet alleen in de inhoud, maar ook in het meedenken en bijdragen aan de grotere lijnen en strategieën.

De Academie Kringloop Nederland

Na jaren samenwerken aan verschillende projecten ontstond het idee voor een Academie, gericht op de ontwikkeling van de kringloopmedewerker. Met de komst van het project veranderde ook de invulling van de samenwerking. Voorheen richtte SE.lab zich meer op de projectleiding, maar momenteel ligt dat in handen bij BKN. “Mooi om te zien hoe de professionalisering ook bij BKN verder is gegaan”, zegt Tamara. Met Liza als projectleider staat de procesorganisatie stevig in haar schoenen. “Er zit strategie, structuur en visie achter”. SE.Lab heeft de ruimte om strategisch en procesmatig mee te denken, maar kan tegelijkertijd ook kennis delen en ontwikkelen.

Hoewel de invulling weliswaar veranderd is over de afgelopen jaren, voelt de samenwerking nog steeds geheel gelijkwaardig – essentieel volgens Kristel en Tamara. Dit maakt de samenwerking bovendien zo uniek: het is geen klassieke opdrachtgever en opdrachtnemer relatie, maar een samenwerking waarbij je elkaar continu aan het versterken bent.

Nieuwe kansen

Er is nog ontzettend veel te doen binnen de Academie, dus de samenwerking lijkt nog lang niet tot een eind te komen. De professionaliseringsslag binnen de BKN en de gestructureerde projectindeling creëren mogelijkheden voor nieuwe leerlijnen, maar ook voor samenwerkingen met nieuwe partners, zoals het mbo-onderwijs en werk-ontwikkelbedrijven. Kristel vertelt over een idee dat al jaren op de plank ligt: het ontwikkelen van branchebrede upcycle-productlijnen in houtmeubelwerkplaatsen en textielateliers. “Zo blijft er minder afval over in de kringlopen, maar het zorgt ook voor omzetgroei”.

De focus op dergelijke initiatieven wordt steeds belangrijker, vooral nu schaalvergroting en regionale samenwerkingen een steeds grotere rol gaan spelen binnen de sector.

Een blik op de toekomst

Het belangrijkste voor Tamara en Kristel is dat ook de branche de waarde van de Academie inziet – van medewerkers en leidinggevenden op de vloer tot het bestuur. De positieve reacties op de pilot vanuit de medewerkers waren voor Tamara dan ook een trots moment. “Daar doen we het voor”.

Kijkend naar de toekomst van de Academie ziet SE.Lab de meerwaarde in van een verbinding met het onderwijs. Kristel licht toe dat haar “stip op de horizon” een mbo-opleiding tot basis kringloopmedewerker zou zijn: een uniek beroep met unieke vaardigheden.

Hoe dit zich verder ontwikkelt, moet nog blijken. Maar wat in ieder geval vaststaat, is dat de Academie nog volop in ontwikkeling is en dat er nog genoeg ideeën klaarliggen om waargemaakt te worden.

Het begin van de samenwerking

Met dank aan Mark Hillen, een van de twee founders van SE.Lab, is de samenwerking tussen de BKN en SE.Lab tot stand gekomen. In 2013 ontstond het idee om kringlopen te ondersteunen in hun professionalisering. Er werd vanuit SE.Lab en Accenture een leer-doe-traject opgezet: een intensief traject van 20 weken waarin toegewerkt werd naar een verbetering van de organisatie op basis van een 0-meting en nameting. In totaal zijn er vijf rondes geweest met elk acht deelnemende kringloopbedrijven, wat resulteerde in een gemiddelde omzetstijging van maar liefst 10%. Omgerekend betekent dit dat er per ronde 16 banen zijn gecreëerd. Dankzij Stichting DOEN en Oranje Fonds kon de uitkomst van dit project worden geborgd en gedeeld en tegelijkertijd op de nieuwe behoeften vanuit de BKN-leden worden ingespeeld.

De toenemende individuele aanvragen vanuit kringlopen resulteerden in het ‘Good Practices’-project, dat uiteindelijk vijf jaar gelopen heeft en veel succesformules van BKN-leden heeft opgeleverd. Ook dit project is succesvol geweest in het neerzetten van nieuwe sociale leer- en werkplekken.

Andere mooie initiatieven waaraan SE.Lab heeft bijgedragen zijn het Fonds en het Keurmerk. Daarnaast mag ook de Nederlandse Social Enterprise Innovation Award, die SE.Lab samen met BKN gewonnen heeft in 2021, niet ontbreken in dit stukje geschiedenis. Na alle grote sprongen die er gemaakt waren in de professionalisering van de branche, werd de samenwerking terecht erkend op het programma ‘Opstuwen Kringloopbedrijven’.

Samen hebben al deze projecten geleid tot een structurele en impactvolle samenwerking, belangrijk voor de volgende professionaliseringslag die zou volgen: de Academie Kringloop Nederland.

Lees meer over de Academie ➜