Binnenkort lanceert de Academie Kringloop Nederland de nieuwe leerlijn ‘Inname en Afvoeren’ in de kringloop en op de milieustraat! De afgelopen maanden werkten verschillende organisaties intensief samen aan deze ontwikkeling: Stichting Kringloop Zwolle (Noggus&Noggus), ROVA en WaardeRing. In samenwerking met de BKN legden zij de basis voor een leerlijn die medewerkers ondersteunt bij het innemen en afvoeren van goederen; een proces dat bij elke organisatie nét even anders verloopt en waar behoefte lag voor vereenvoudiging.

Samen bouwen aan een helder stappenplan

Bij het ontwikkelen van de leerlijn was er vanuit elke organisatie één medewerker betrokken: André de Jonge (ROVA), Ilse Postma (Natuur en Milieu Overijssel en WaardeRing) en Marina Maathuis (Noggus&Noggus). Samen gingen zij op zoek naar een antwoord op de volgende vraag: wat moet een medewerker bij de kringloop of milieustraat kennen en kunnen om het innametraject goed uit te voeren? Door het proces stap voor stap vast te leggen, ontstond een eenduidige structuur die het innemen voor medewerkers makkelijker maakt. Als werkbegeleider op de afdeling ‘Kleingoed’ begeleidt Marina onder meer mensen die een ontwikkelingstraject volgen, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en mensen met een andere ondersteuningsvraag. Daarnaast ondersteunt ze regelmatig in de winkel, waar ze achter de kassa staat en meewerkt aan de styling en inrichting van de winkel en Schatkamer in Ommen. Ze benadrukt dat de leerlijn helpt om de verschillen tussen kringlooporganisaties te verkleinen: “Deze leerlijn maakt duidelijk wat een medewerker of vrijwilliger die bij de inname staat precies moet doen”.

André is werkzaam als teamleider logistiek bij ROVA, waar hij verantwoordelijk is voor de inzameling van grof huishoudelijk afval op het milieubrengstation. Daar houdt hij zich bezig met de begrotingen en de dagelijkse planning en bezoekt hij regelmatig andere ROVA-vestigingen in de regio IJsselvecht. Hij vult Marina aan door toe te lichten dat het bij deze leerlijn vooral gaat om de vereenvoudiging van het werkproces: “Het is belangrijk om de instap zo laag mogelijk te houden en werknemers duidelijk te maken wat je wel en niet accepteert en waarom.”

Een belangrijke uitdaging was het vertalen van al deze praktijkkennis naar niveau 1 van de Academie Kringloop Nederland, wat correspondeert met mbo-niveau 1. Dat maakte het traject complex, maar ook waardevol. Marina benadrukt hoe deze vertaling haar als werkbegeleider heeft geholpen: “Het niveau houdt de stof voor iedereen behapbaar”.

Daarnaast was het voor alle partijen verhelderend om te zien hoe de kringloop en milieustraat elkaar aanvullen in de productstroom en het hergebruik. De producten die niet meer geschikt zijn voor de kringloop kunnen bij de milieustraat worden verwerkt. Andersom kunnen producten die bij de milieustraat worden gebracht en in een goede staat verkeren, via de kringloop een tweede leven krijgen.

Selectiviteit, sociale vaardigheden en veiligheid

Een andere reden waarom duidelijke criteria en een gezamenlijke werkwijze belangrijk zijn, is dat gemeenten steeds kritischer worden op de hoeveelheid afval en goederen die iemand gratis ergens mag afleveren. Als sector zijn we genoodzaakt om hierin mee te bewegen. André benadrukt: “Bijna alles is welkom bij de kringloopcontainer op de milieustraat, zolang het gaat om schone, hele en direct herbruikbare consumentengoederen”.

Ilse, projectleider bij Natuur en Milieu Overijssel en coördinator van het circulaire ambachtsnetwerk WaardeRing, vult aan dat een gezamenlijke training daarbij helpt: “Het delen van kennis en vaardigheden zorgt ervoor dat de medewerkers in de kringloop en op de milieustraat elkaar gaan begrijpen. Wanneer je dezelfde basis hebt, kan dat bijdragen aan het samen doen en het samenwerken”.

De strengere gemeentelijke maatregelen vragen niet alleen om kennis en herkenning van materialen en stoffen, maar ook om sterke sociale vaardigheden. Ilse ziet hoe hard dit nodig is: “Er ontstaat bij de innamepunten regelmatig frustratie, wrijving of zelfs ruzie, met name wanneer er gedoneerde spullen geweigerd moeten worden”. Medewerkers van de kringloop en milieustraat moeten weten hoe ze professioneel blijven, grenzen aangeven en rustig handelen. Om die reden is klantcontact ook een belangrijk onderdeel geworden van de leerlijn.

Tot slot heeft ook het thema veiligheid een prominente plek gekregen binnen de leerlijn. Zowel Marina als André zien dit als een essentieel onderdeel van het werk. André licht toe: “Veiligheid begint bij kennis van persoonlijke beschermingsmiddelen, werkinstructies en productherkenning”.

Een terugblik op de samenwerking

Alle drie de betrokkenen kijken positief terug op de samenwerking. Marina hoopt dat de leerlijn in de toekomst wordt uitgebreid richting haar specialisatie: “Bij kleingoed gaan wel eens dingen mis. Nu moet er vaak twee keer gesorteerd worden om de kans op fouten te verkleinen. Het zou fijn zijn als het in één keer goed gaat.”

Ilse noemt de Academie “een heel mooi en waardevol initiatief dat bijdraagt aan wederzijds begrip”. André benadrukt dat gezamenlijke inzet van belang is: “Het meest waardevolle aan deze samenwerking is dat wij als bedrijven en maatschappelijke organisaties gezamenlijk bijdragen aan een circulaire economie. Want eigenlijk hebben wij allemaal hetzelfde doel: ervoor zorgen dat de afvalberg vermindert.”

Met de komst van de nieuwe microlearnings is voor nu in ieder geval de basis gelegd: een basis waarin veiligheid, klantcontact en materiaalherkenning vooropstaan.